ชุมชนเชียงรายไม่ได้รอให้ใครมาช่วย พวกเขาลงมือเองมาตลอด ทั้งกองทุนสวัสดิการ บ้านมั่นคง และเครือข่ายอาชีพ สิ่งที่ขาดคือกลไกที่ทำให้ทุกพลังนี้เดินไปด้วยกัน
พัฒนาชุมชน ประชาสังคม
และขบวนองค์กรชุมชน เชียงราย
สรุปเนื้อหาการประชุมแลกเปลี่ยน · (ร่าง) แนวทางการขับเคลื่อนจังหวัด
อินโฟกราฟิกสรุปประเด็นสำคัญจากการประชุมเชิงปฏิบัติการ เชียงรายล้านนาแห่งความสุข
สถานการณ์ในปัจจุบัน — รายพื้นที่
เสียงจากชุมชน 5 พื้นที่ ครอบคลุมเศรษฐกิจ ที่อยู่อาศัย และกองทุนสวัสดิการ
- ขับเคลื่อนเศรษฐกิจและทุนชุมชน — เชื่อมโยงกลุ่มอาชีพ 20 กลุ่ม (เครือข่ายธุรกิจชุมชน)
- คลินิกธุรกิจชุมชน + หมู่บ้านท่องเที่ยว (สมุนไพร การทำผ้า ตุงโคม)
- ธรรมนูญตำบลสุจริตระดับตำบล-อำเภอ + ครอบครัวสีขาว (เกียรติบัตร 26 มิ.ย.ทุกปี)
- บ้านพอเพียง — ซ่อมแซมบ้านผู้ด้อยโอกาส โดยเทศบาล ญาติ และร้านค้าร่วมกัน
- พืชทางเลือก: ทุเรียน (มูลซันคิง) อินทผาลัม กระท่อม
- สารปนเปื้อนแม่น้ำกก — กระทบข้าวและผักปนเปื้อน
- ขาดความรู้การตลาด — หน่วยงานสอนแต่การผลิต ไม่สอนการขาย
- สร้างเพจชุมชน “ดงมหาวันซื้อขาย” — ตลาดออนไลน์ระดับตำบล
- น้ำท่วม 1 หมู่บ้าน พื้นที่เกษตรเสียหาย 4 หมู่บ้าน
- บ้านภัยพิบัติ บ้านพอเพียง บ้านมั่นคงภัยพิบัติ — ดำเนินงานอยู่
- จุดแข็ง: ท่องเที่ยว · ศูนย์ 3 วัย · ตำบล ECO · โรงเรียนผู้สูงอายุ (รางวัลระดับประเทศ)
- แบรนด์ชุมชน “โชคชัย” + แผนธุรกิจชุมชน CBMC 9 ข้อ 5 ช่อง
- แผนการเรียนรู้ตลอดชีวิต เรียนออนไลน์ทุกเดือน
- วิเคราะห์ทุนชุมชน — ค้นหาเสน่ห์และความโดดเด่น
- ต่อยอดจากกล้วย สมุนไพร มะละกอ — ขยายสู่ศูนย์เรียนรู้
- เชื่อมโยง บพท. (ธุรกิจปันกัน) สร้างการยอมรับในระดับสากล
- 63 ชุมชน รับผลกระทบน้ำท่วม 53 ชุมชน หนักริมแม่น้ำกก 26 ชุมชน
- บ้านมั่นคงเมือง 9 โครงการ (ใหม่ 4 / เดิม 5) ร่วมกับเทศบาลนคร
- เชื่อมโยงท้องถิ่น บุคลากร ความรู้ สวัสดิการ
- ปัญหา: คนรุ่นเก่าไม่ปล่อยมือ คนรุ่นใหม่หายาก
- บางกองทุนปิดกั้นตัวเอง ไม่ยอมรายงาน หรือมีการกู้ยืมที่ไม่โปร่งใส
- ท้องถิ่นบางแห่งไม่ให้ความสำคัญ งบประมาณไม่เพียงพอ
ภาพรวมการขับเคลื่อนที่ผ่านมา
ทุนที่มีอยู่และบทเรียนจากการทำงานของขบวนองค์กรชุมชน
ทุนเดิมที่แข็งแกร่ง: เชียงรายมีขบวนองค์กรชุมชนที่หลากหลายและเข้มแข็ง ทั้งสภาองค์กรชุมชน กองทุนสวัสดิการ บ้านมั่นคง และเครือข่ายเศรษฐกิจชุมชน แต่ยังทำงาน แยกส่วน โดยไม่เชื่อมกัน ความท้าทายหลักคือการ มองภาพออก ว่าตำบลไหนเกี่ยวข้องกับประเด็นใดหนัก และจะจับมือกันอย่างไรเพื่อเดินไปด้วยกันใน 9 ด้าน สู่เชียงรายล้านนาแห่งความสุข
เป้าหมาย — อยากเห็น / อยากไปให้ถึง
ขับเคลื่อนขบวนองค์กรชุมชนและภาคประชาสังคมให้เป็นรูปธรรมเชิงพื้นที่
- วิเคราะห์ตนเองระดับตำบล-อำเภอ 2 มิติ: ภูมิศาสตร์เชิงพื้นที่ + ความผูกพัน ความสัมพันธ์
- มองภาพออกว่าตำบลไหนเกี่ยวข้องกับ 9 ประเด็นหนักเรื่องอะไร
- ระบุว่าควรจับมือกับใคร ผู้นำชุมชน จะทำอย่างไร
- เชื่อมโยงสภาองค์กรชุมชน อปท. และองค์กรอื่น ๆ ให้ทำงานร่วมกัน
- แผนงานร่วม — กำหนดบทบาทตนเองในแต่ละ 9 ด้าน
- สร้างผู้นำ: ความรู้ ตระหนัก ตื่นตัว
- สร้างสังคมแห่งความอยู่ดีมีสุข โดยใช้ความร่วมมือของคนในชุมชนเป็นฐาน
- ผลลัพธ์ที่ต้องการไม่ใช่เพียงวัตถุ แต่คือ ความสุขที่ยั่งยืน และการอยู่ร่วมกัน
- กองทุนสวัสดิการ: หาคนรุ่นใหม่ นำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยจัดการ
ข้อเสนอต่อหน่วยงานระดับจังหวัด
ยุทธศาสตร์เชิงพื้นที่ · สร้างรูปธรรมการพัฒนา 9 ประเด็น
เป้าหมายระยะยาว: การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างและนโยบายเพื่อความยั่งยืน
เป้าหมายระยะสั้น: การจัดตั้งเวทีประชาชน เพื่อแก้ไขปัญหาเร่งด่วนในพื้นที่
🏘 พัฒนากลไกชุมชน
- พัฒนากลไกการขับเคลื่อนปัญหาจากชุมชน — สร้างพื้นที่ปฏิบัติการจริงระดับอำเภอ/โซน
- จัดปรับโครงสร้างยุทธศาสตร์ประชาชน: กลุ่มเป้าหมายตามบริบทพื้นที่ → จัดการข้อมูล → นำเสนอเวทีจังหวัด → กติการ่วม
- แผนแม่บทการพัฒนาจังหวัดเชียงรายแบบมีส่วนร่วม
- ร่วมขับเคลื่อนสู่อนาคต: พลังชุมชน + พลังนโยบาย → ความสุขที่ยั่งยืน
💰 กองทุนสวัสดิการและบ้านมั่นคง
- พอช. ทบทวนกรอบงบประมาณให้สอดคล้องกับเศรษฐกิจปัจจุบัน — เพิ่มกรอบสนับสนุน
- ออกหนังสือประชาสัมพันธ์กองทุนสวัสดิการไปยังพื้นที่ที่ยังไม่มีกองทุน
- สนับสนุนตำบลที่มีปัญหาโดยใช้กลไกระดับจังหวัด
- เสนอยุทธศาสตร์พัฒนาสวัสดิการชุมชนผ่าน พมจ. เพื่อขอรับงบประมาณ
- นำเทคโนโลยี (โปรแกรม) มาช่วยจัดการกองทุน — บริหารให้ทันสมัย
🌾 เศรษฐกิจชุมชน
- ส่งเสริมความรู้การตลาดควบคู่การผลิต — ไม่ใช่แค่สอนปลูก ต้องสอนขายด้วย
- เปิดตลาดระดับจังหวัดสำหรับผลผลิตชุมชน
- สร้างความมั่นใจเรื่องความปลอดภัยของสินค้าเกษตรในพื้นที่ที่มีสารปนเปื้อน
- ยกระดับแบรนด์ชุมชนและการสร้างตัวตนในเวทีระหว่างประเทศ
กลไกการทำงาน — เครือข่ายขบวนองค์กรชุมชน
องค์กรหลักที่ขับเคลื่อนงานพัฒนาชุมชนในจังหวัดเชียงราย
ข้อสังเกต: เครือข่ายมีครบ 7 ด้าน แต่ยังขาด กลไกกลางที่เชื่อมทุกเครือข่ายเข้าด้วยกัน ข้อเสนอคือการพัฒนา เวที Forum จังหวัด ที่รวมภาคี เครือข่าย หน่วยงานรัฐ และภาคประชาสังคม เพื่อขยายผลระดับจังหวัดและผลักดันสู่นโยบายสาธารณะอย่างเป็นระบบ
Leave a Reply