ด้านพัฒนาชุมชน  ประชาสังคม  และขบวนองค์กรชุมชน

ชุมชนเชียงรายไม่ได้รอให้ใครมาช่วย พวกเขาลงมือเองมาตลอด ทั้งกองทุนสวัสดิการ บ้านมั่นคง และเครือข่ายอาชีพ สิ่งที่ขาดคือกลไกที่ทำให้ทุกพลังนี้เดินไปด้วยกัน

ธรรมนูญเชิงประเด็น: พัฒนาชุมชน ประชาสังคม และขบวนองค์กรชุมชน เชียงราย
เชียงรายล้านนาแห่งความสุข · ธรรมนูญเชิงประเด็น

พัฒนาชุมชน ประชาสังคม
และขบวนองค์กรชุมชน เชียงราย

สรุปเนื้อหาการประชุมแลกเปลี่ยน · (ร่าง) แนวทางการขับเคลื่อนจังหวัด

🏘 ขบวนองค์กรชุมชน 💰 สวัสดิการ-กองทุน 🌾 เศรษฐกิจ-ทุนชุมชน 🏠 บ้านมั่นคง
สรุปเนื้อหาการประชุมด้านพัฒนาชุมชน ประชาสังคม และขบวนองค์กรชุมชน เชียงราย

อินโฟกราฟิกสรุปประเด็นสำคัญจากการประชุมเชิงปฏิบัติการ เชียงรายล้านนาแห่งความสุข

01

สถานการณ์ในปัจจุบัน — รายพื้นที่

เสียงจากชุมชน 5 พื้นที่ ครอบคลุมเศรษฐกิจ ที่อยู่อาศัย และกองทุนสวัสดิการ

🏡 ต.ป่าอ้อดอนชัย อ.เมืองเชียงราย
  • ขับเคลื่อนเศรษฐกิจและทุนชุมชน — เชื่อมโยงกลุ่มอาชีพ 20 กลุ่ม (เครือข่ายธุรกิจชุมชน)
  • คลินิกธุรกิจชุมชน + หมู่บ้านท่องเที่ยว (สมุนไพร การทำผ้า ตุงโคม)
  • ธรรมนูญตำบลสุจริตระดับตำบล-อำเภอ + ครอบครัวสีขาว (เกียรติบัตร 26 มิ.ย.ทุกปี)
  • บ้านพอเพียง — ซ่อมแซมบ้านผู้ด้อยโอกาส โดยเทศบาล ญาติ และร้านค้าร่วมกัน
⚠️ ปัญหา: เจ้าหน้าที่ไม่รู้จักสภาองค์กรชุมชน · งบบ้านพอเพียงไม่เพียงพอ
🌾 ต.ดงมหาวัน อ.เวียงเชียงรุ้ง
  • พืชทางเลือก: ทุเรียน (มูลซันคิง) อินทผาลัม กระท่อม
  • สารปนเปื้อนแม่น้ำกก — กระทบข้าวและผักปนเปื้อน
  • ขาดความรู้การตลาด — หน่วยงานสอนแต่การผลิต ไม่สอนการขาย
  • สร้างเพจชุมชน “ดงมหาวันซื้อขาย” — ตลาดออนไลน์ระดับตำบล
🎯 เป้าหมาย: ส่งเสริมการตลาด · เปิดตลาดระดับจังหวัด · สร้างความมั่นใจด้านความปลอดภัย
🌿 ต.ป่าตาล อ.ขุนตาล
  • น้ำท่วม 1 หมู่บ้าน พื้นที่เกษตรเสียหาย 4 หมู่บ้าน
  • บ้านภัยพิบัติ บ้านพอเพียง บ้านมั่นคงภัยพิบัติ — ดำเนินงานอยู่
  • จุดแข็ง: ท่องเที่ยว · ศูนย์ 3 วัย · ตำบล ECO · โรงเรียนผู้สูงอายุ (รางวัลระดับประเทศ)
⚠️ ปัญหา: งบประมาณ · ไม่มีค่าตอบแทนคนทำงาน · ผู้นำเปลี่ยนบ่อย · คนรุ่นใหม่น้อย
💼 ต.สันติสุข อ.พาน
  • แบรนด์ชุมชน “โชคชัย” + แผนธุรกิจชุมชน CBMC 9 ข้อ 5 ช่อง
  • แผนการเรียนรู้ตลอดชีวิต เรียนออนไลน์ทุกเดือน
  • วิเคราะห์ทุนชุมชน — ค้นหาเสน่ห์และความโดดเด่น
  • ต่อยอดจากกล้วย สมุนไพร มะละกอ — ขยายสู่ศูนย์เรียนรู้
  • เชื่อมโยง บพท. (ธุรกิจปันกัน) สร้างการยอมรับในระดับสากล
🏙 บ้านมั่นคงเมืองเชียงราย — เทศบาลนครเชียงราย
  • 63 ชุมชน รับผลกระทบน้ำท่วม 53 ชุมชน หนักริมแม่น้ำกก 26 ชุมชน
  • บ้านมั่นคงเมือง 9 โครงการ (ใหม่ 4 / เดิม 5) ร่วมกับเทศบาลนคร
  • เชื่อมโยงท้องถิ่น บุคลากร ความรู้ สวัสดิการ
⚠️ ปัญหา: ที่ดินราคาแพง · สินเชื่อส่งไม่ได้ · ระยะเวลาอนุมัติไม่ทันใจคนจน · งบกรอบเท่ากันไม่พอสำหรับ 63 ชุมชน
💳 กองทุนสวัสดิการชุมชน — ระดับจังหวัด
84
กองทุนทั่วจังหวัด
68
ตำบลที่รับรองแล้ว
21
ตำบลอนุมัติโครงการ
58฿
สมทบต่อคน
  • ปัญหา: คนรุ่นเก่าไม่ปล่อยมือ คนรุ่นใหม่หายาก
  • บางกองทุนปิดกั้นตัวเอง ไม่ยอมรายงาน หรือมีการกู้ยืมที่ไม่โปร่งใส
  • ท้องถิ่นบางแห่งไม่ให้ความสำคัญ งบประมาณไม่เพียงพอ
02

ภาพรวมการขับเคลื่อนที่ผ่านมา

ทุนที่มีอยู่และบทเรียนจากการทำงานของขบวนองค์กรชุมชน

ทุนเดิมที่แข็งแกร่ง: เชียงรายมีขบวนองค์กรชุมชนที่หลากหลายและเข้มแข็ง ทั้งสภาองค์กรชุมชน กองทุนสวัสดิการ บ้านมั่นคง และเครือข่ายเศรษฐกิจชุมชน แต่ยังทำงาน แยกส่วน โดยไม่เชื่อมกัน ความท้าทายหลักคือการ มองภาพออก ว่าตำบลไหนเกี่ยวข้องกับประเด็นใดหนัก และจะจับมือกันอย่างไรเพื่อเดินไปด้วยกันใน 9 ด้าน สู่เชียงรายล้านนาแห่งความสุข

03

เป้าหมาย — อยากเห็น / อยากไปให้ถึง

ขับเคลื่อนขบวนองค์กรชุมชนและภาคประชาสังคมให้เป็นรูปธรรมเชิงพื้นที่

🗺 วิเคราะห์พื้นที่
  • วิเคราะห์ตนเองระดับตำบล-อำเภอ 2 มิติ: ภูมิศาสตร์เชิงพื้นที่ + ความผูกพัน ความสัมพันธ์
  • มองภาพออกว่าตำบลไหนเกี่ยวข้องกับ 9 ประเด็นหนักเรื่องอะไร
  • ระบุว่าควรจับมือกับใคร ผู้นำชุมชน จะทำอย่างไร
🤝 เชื่อมโยงการทำงาน
  • เชื่อมโยงสภาองค์กรชุมชน อปท. และองค์กรอื่น ๆ ให้ทำงานร่วมกัน
  • แผนงานร่วม — กำหนดบทบาทตนเองในแต่ละ 9 ด้าน
  • สร้างผู้นำ: ความรู้ ตระหนัก ตื่นตัว
🌱 สร้างสังคมมีสุข
  • สร้างสังคมแห่งความอยู่ดีมีสุข โดยใช้ความร่วมมือของคนในชุมชนเป็นฐาน
  • ผลลัพธ์ที่ต้องการไม่ใช่เพียงวัตถุ แต่คือ ความสุขที่ยั่งยืน และการอยู่ร่วมกัน
  • กองทุนสวัสดิการ: หาคนรุ่นใหม่ นำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยจัดการ
04

ข้อเสนอต่อหน่วยงานระดับจังหวัด

ยุทธศาสตร์เชิงพื้นที่ · สร้างรูปธรรมการพัฒนา 9 ประเด็น

เป้าหมายระยะยาว: การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างและนโยบายเพื่อความยั่งยืน
เป้าหมายระยะสั้น: การจัดตั้งเวทีประชาชน เพื่อแก้ไขปัญหาเร่งด่วนในพื้นที่

📋 กระบวนการขับเคลื่อนจากฐานราก → นโยบายสาธารณะ
วิเคราะห์บริบทพื้นที่
เก็บข้อมูลกลุ่มย่อยฐานราก
เวทีประชาคมกลาง
วิเคราะห์-สังเคราะห์
Forum ภาคีระดับจังหวัด
นโยบายสาธารณะ / แผนยุทธศาสตร์ร่วม

🏘 พัฒนากลไกชุมชน

  • พัฒนากลไกการขับเคลื่อนปัญหาจากชุมชน — สร้างพื้นที่ปฏิบัติการจริงระดับอำเภอ/โซน
  • จัดปรับโครงสร้างยุทธศาสตร์ประชาชน: กลุ่มเป้าหมายตามบริบทพื้นที่ → จัดการข้อมูล → นำเสนอเวทีจังหวัด → กติการ่วม
  • แผนแม่บทการพัฒนาจังหวัดเชียงรายแบบมีส่วนร่วม
  • ร่วมขับเคลื่อนสู่อนาคต: พลังชุมชน + พลังนโยบาย → ความสุขที่ยั่งยืน

💰 กองทุนสวัสดิการและบ้านมั่นคง

  • พอช. ทบทวนกรอบงบประมาณให้สอดคล้องกับเศรษฐกิจปัจจุบัน — เพิ่มกรอบสนับสนุน
  • ออกหนังสือประชาสัมพันธ์กองทุนสวัสดิการไปยังพื้นที่ที่ยังไม่มีกองทุน
  • สนับสนุนตำบลที่มีปัญหาโดยใช้กลไกระดับจังหวัด
  • เสนอยุทธศาสตร์พัฒนาสวัสดิการชุมชนผ่าน พมจ. เพื่อขอรับงบประมาณ
  • นำเทคโนโลยี (โปรแกรม) มาช่วยจัดการกองทุน — บริหารให้ทันสมัย

🌾 เศรษฐกิจชุมชน

  • ส่งเสริมความรู้การตลาดควบคู่การผลิต — ไม่ใช่แค่สอนปลูก ต้องสอนขายด้วย
  • เปิดตลาดระดับจังหวัดสำหรับผลผลิตชุมชน
  • สร้างความมั่นใจเรื่องความปลอดภัยของสินค้าเกษตรในพื้นที่ที่มีสารปนเปื้อน
  • ยกระดับแบรนด์ชุมชนและการสร้างตัวตนในเวทีระหว่างประเทศ
05

กลไกการทำงาน — เครือข่ายขบวนองค์กรชุมชน

องค์กรหลักที่ขับเคลื่อนงานพัฒนาชุมชนในจังหวัดเชียงราย

สภา / ชุมชน
เครือข่ายสภาองค์กรชุมชน จ.เชียงราย
สวัสดิการ
เครือข่ายสวัสดิการชุมชน จ.เชียงราย
บ้านมั่นคง
เครือข่ายบ้านมั่นคงเมือง จ.เชียงราย
บ้านมั่นคง
เครือข่ายบ้านมั่นคงชนบท จ.เชียงราย
เศรษฐกิจ
เครือข่ายเศรษฐกิจและทุนชุมชน จ.เชียงราย
ที่ดิน
เครือข่ายจัดการที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัย จ.เชียงราย
ภัยพิบัติ
เครือข่ายการจัดการภัยพิบัติ จ.เชียงราย
หน่วยงานรัฐ
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.)
หน่วยงานรัฐ
พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พมจ.) เชียงราย

ข้อสังเกต: เครือข่ายมีครบ 7 ด้าน แต่ยังขาด กลไกกลางที่เชื่อมทุกเครือข่ายเข้าด้วยกัน ข้อเสนอคือการพัฒนา เวที Forum จังหวัด ที่รวมภาคี เครือข่าย หน่วยงานรัฐ และภาคประชาสังคม เพื่อขยายผลระดับจังหวัดและผลักดันสู่นโยบายสาธารณะอย่างเป็นระบบ

เชียงรายล้านนาแห่งความสุข  ·  ธรรมนูญเชิงประเด็น : ด้านพัฒนาชุมชน ประชาสังคม และขบวนองค์กรชุมชน  · 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *