ด้านวิชาการเพื่อสังคม

เชียงรายมีมหาวิทยาลัยหลายแห่ง มีนักวิจัย มีงานวิชาการ และมีภาคประชาสังคมที่เข้มแข็ง แต่สิ่งเหล่านี้ยังไม่ได้ทำงานร่วมกันอย่างเต็มศักยภาพ งานวิจัยที่ดีถูกเก็บไว้ในหิ้ง ขณะที่ชุมชนยังรอคำตอบที่ใช้ได้จริง

วิชาการเพื่อสังคมจึงไม่ใช่แค่การทำวิจัยแล้วเสร็จ แต่คือกระบวนการที่นักวิชาการลงมานั่งกับชุมชน ฟังปัญหาที่แท้จริง วิเคราะห์ร่วมกัน และหาทางออกที่ทั้งสองฝ่ายเป็นเจ้าของ

การประชุมครั้งนี้เป็นก้าวแรกของการสร้าง “วงวิชาการเฉพาะกลุ่มประเด็น” ที่ครอบคลุมทั้ง 8 ด้านของธรรมนูญเชียงราย โดยจับคู่นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยในพื้นที่กับปัญหาและโอกาสที่ชุมชนเผชิญอยู่จริง เพื่อให้ความรู้กลายเป็นพลังที่จับต้องได้ และแผนพัฒนาจังหวัดมีฐานข้อมูลที่เชื่อถือได้รองรับ

เป้าหมายไม่ใช่ให้วิชาการ “สอน” ชุมชน แต่ให้วิชาการ “ดัน” ชุมชนไปข้างหน้าด้วยกัน

ธรรมนูญเชิงประเด็น: วิชาการเพื่อสังคม เชียงราย
เชียงรายล้านนาแห่งความสุข · ธรรมนูญเชิงประเด็น

วิชาการเพื่อสังคม
เชียงราย

สรุปเนื้อหาการประชุมแลกเปลี่ยน · (ร่าง) แนวทางการขับเคลื่อนจังหวัด

🎓 งานวิชาการ-มหาวิทยาลัย 🤝 Matching ชุมชน-วิชาการ 📊 ข้อมูล-แผนจังหวัด 🔬 นวัตกรรมสังคม
สรุปเนื้อหาการประชุมด้านวิชาการเพื่อสังคม เชียงราย

อินโฟกราฟิกสรุปประเด็นสำคัญจากการประชุมเชิงปฏิบัติการ เชียงรายล้านนาแห่งความสุข

01

สถานการณ์ในปัจจุบัน

บทบาทของวิชาการในการพัฒนาเมืองและผังเมืองเชียงราย

เชียงรายกำลังพัฒนาเมือง โดยมีการนำรูปแบบผังเมืองแบบ Top-Down จากสถาบันวิชาการส่วนกลาง (จุฬาลงกรณ์ ลาดกระบัง) มาใช้ โดยมีตัวแทนท้องถิ่นเข้าร่วม อย่างไรก็ตาม “สิ่งที่ดีแต่ทางเดินไม่ดี ก็ไม่สามารถได้รับการยอมรับได้” — นี่คือโจทย์หลักของวิชาการเพื่อสังคมในเชียงราย: จะทำอย่างไรให้องค์ความรู้วิชาการถูกออกแบบ สื่อสาร และนำไปใช้ได้จริงในบริบทพื้นที่

💪 จุดแข็ง / โอกาส
  • ภาคประชาสังคมเชียงรายที่หลากหลายและเข้มแข็ง — ผู้ว่าฯ ให้การยอมรับ
  • มีฐานข้อมูลศักยภาพชุมชน (สถานการณ์ รูปธรรมเชิงพื้นที่)
  • มีมหาวิทยาลัยในพื้นที่หลายแห่ง — เป็นทุนงานวิจัยที่สำคัญ
  • เคยทำได้มาแล้ว — มีบทเรียนและโมเดลพื้นที่ที่สามารถต่อยอดได้
  • ได้รับทุนจาก บพท. 4.5 ล้านบาท สำหรับงานวิจัยด้านการท่องเที่ยว
⚠️ ปัญหา / อุปสรรค
  • การมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคมในการพัฒนาแผนจังหวัดยังน้อย
  • ข้อมูลมีมากแต่คุณภาพและการนำไปใช้ยังเป็นปัญหา
  • ขาดจุดรวมพล (Hub) ด้านวิชาการในจังหวัด
  • มหาวิทยาลัยไม่สามารถขอรับการสนับสนุนจากงบจังหวัดได้โดยตรง (ต้องผ่านหน่วยงาน Function)
  • ภาคประชาสังคมไม่สามารถขอรับการสนับสนุนงบได้โดยตรง
  • งานวิชาการยังขาดการยอมรับจากหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่
02

ภาพรวมการขับเคลื่อนที่ผ่านมา

บทบาทเดิมและสิ่งที่อยากเห็นใหม่

กรอบการทำงาน: บทบาทเดิม → บทบาทใหม่
บทบาทเดิม
คณะสาธารณสุขศาสตร์ — สร้างแกนนำการเยี่ยมบ้าน เชื่อมโยงส่งต่อ โมเดลพื้นที่นวัตกรในการช่วยโรงเรียนผู้สูงอายุ 3 อำเภอ
บทบาทใหม่
เติมเต็มสิ่งที่ขาด · วิเคราะห์ว่าอะไรยังขาด · เราเติมเต็มอย่างไร
บทบาทเดิม
ทีมพัฒนาแผนยุทธศาสตร์จังหวัด (ม.แม่ฟ้าหลวง) — นำสิ่งที่คิดเชื่อมโยงแผนยุทธศาสตร์จังหวัด ขอรับทุนทุกปี (พฤษภาคม)
สิ่งที่อยากเห็น
มีความสนใจด้านใด จะหนุนได้อย่างไร · ต่างคนต่างทำ → เอามาแชร์การทำงาน · ขยายองค์กร ขยายเครือข่าย

แนวทางการขับเคลื่อน: เอาแผนจังหวัดมาร่วมวิเคราะห์ว่าประเด็นที่ขาดคืออะไร ต้องการหนุนเสริมยังไง → วงเชิงประเด็น ที่เห็นองค์กร เห็นความต้องการ และหนุนสิ่งที่ขาดด้วยงานข้อมูลเชิงวิชาการ เป้าหมายคือ “เชียงราย ทุกภาคส่วนดึง วิชาการดัน ทุกหน่วยงานสนับสนุน”

03

เป้าหมาย — อยากเห็น / อยากไปให้ถึง

Matching ชุมชน-วิชาการ และการพัฒนาอย่างยั่งยืน

🔗 Matching
  • จับคู่ชุมชน คน กับงานวิชาการให้ตรงกัน — ไม่ใช่วิชาการที่ลงมาจากบน
  • Sandbox ออกแบบการท่องเที่ยว — ทดลองในพื้นที่จริงก่อนขยายผล
  • Implement เพื่อปรับปรุงและมีส่วนร่วมในแนวทางของธรรมนูญ
🌿 ความยั่งยืน
  • เชื่อมกับเป้าหมาย SDGs ของ UN (Sustainable Development Goals)
  • การพัฒนาเครือข่ายนักวิชาการ — ขยายความคิด สานพลัง
  • การพัฒนาเพื่อความยั่งยืนที่วัดผลได้จริงในระดับพื้นที่
🏖 การท่องเที่ยว (ตัวอย่าง)
  • Wellness Tourism — คัดกรอง 1 จาก 10 เพื่อพัฒนาประสบการณ์ระดับสูง
  • วิจัยด้านการท่องเที่ยวที่สนับสนุนการพัฒนาทั้ง 8 ด้านของธรรมนูญ
  • ได้รับทุน บพท. 4.5 ล้านบาท — เป็นโมเดลการทำงานวิชาการ-พื้นที่
04

วงวิชาการเฉพาะกลุ่มประเด็น — 8 ด้าน

นักวิชาการและสถาบันการศึกษาที่รับผิดชอบแต่ละประเด็น

🌿 1. ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ภัยพิบัติ และเกษตรยั่งยืน (แม่น้ำกก)
1
นายสืบสกุล กิจนุกร
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง · สำนักวิชานวัตกรรมสังคม
2
ผศ.ดร.นิอร สิริมงคลเลิศกุล
มทร.ล้านนา เชียงราย · คณะวิศวกรรมศาสตร์
💼 2. เศรษฐกิจ การค้า การลงทุน อุตสาหกรรม และการท่องเที่ยว
1
ดร.ปฏิพัทธ์ ตันมิ่ง
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง · สาขาวิชาธุรกิจการท่องเที่ยวและอีเวนต์
2
ผศ.ดร.พบกานต์ อาวัชนาการ
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง · สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์
📚 3. การศึกษาและวัฒนธรรม
1
รศ.ดร.อนุสรณ์ แต่งอ่อน
ม.ราชภัฏเชียงราย · คณบดีคณะครุศาสตร์
2
ดร.อดิเทพ วงศ์ทอง
ม.ราชภัฏเชียงราย · สำนักศิลปะและวัฒนธรรม
🏙 4. เมืองน่าอยู่ (ผังเมือง)
1
ผศ.ดร.รัฐพล เกติยศ
มทร.ล้านนา เชียงราย · รองคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์
2
ผศ.ดร.มงคลกร ศรีวิชัย
มทร.ล้านนา เชียงราย · คณะวิศวกรรมโยธา
🌏 5. ชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง
1
ดร.สุวิชาน พัฒนาไพรวัลย์
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง · สำนักวิชาศิลปศาสตร์
👧 6. เด็ก เยาวชน คนรุ่นใหม่ และสื่อสาธารณะ
1
รศ.ดร.จิราพร ขุนศรี
ม.ราชภัฏเชียงราย · คณะวิทยาการจัดการ
2
ดร.เนรมิตร จิตรักษา
ม.ราชภัฏเชียงราย · คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์
❤️ 7. สุขภาพ สุขภาวะ ผู้สูงวัย และผู้พิการ
1
ผศ.ดร.เสถียร ฉันทะ
ม.ราชภัฏเชียงราย · คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
2
ผศ.ดร.กาญจนา ปิ่นตาคำ
ม.ราชภัฏเชียงราย · คณะสาธารณสุขศาสตร์
3
นายอัศวิน จุมปา
นักพัฒนาสังคมชำนาญการ · พมจ.เชียงราย
🏘 8. พัฒนาชุมชน ภาคประชาสังคม และเครือข่ายองค์กรชุมชน
1
ดร.ชาญชัย ฤทธิร่วม
ม.ราชภัฏเชียงราย · คณะสังคมศาสตร์
2
ผศ.ดร.ขวัญชนก เหล่าสุนทร
มทร.ล้านนา เชียงราย
05

แนวทางและข้อเสนอเชิงนโยบาย

กลไกการทำงานวิชาการเพื่อสังคมให้มีประสิทธิภาพ

กลไกการขับเคลื่อน — วงเฉพาะกลุ่มประเด็น
ทุนเดิม

ภาคประชาสังคมที่หลากหลายและเข้มแข็ง + ฐานข้อมูลศักยภาพชุมชนจากวิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้าน + บทเรียนที่ทำได้มาแล้ว

สิ่งที่ขาด

การยอมรับจากหน่วยงานภาครัฐ + กลไกทางการเงินที่เปิดให้มหาวิทยาลัยและประชาสังคมเข้าถึงงบจังหวัดได้

เป้าหมาย

เครือข่ายนักวิชาการที่ขยายความคิดและสานพลัง + การพัฒนาเพื่อความยั่งยืน + “เชียงราย ทุกภาคส่วนดึง วิชาการดัน ทุกหน่วยงานสนับสนุน”

กลไก

วงเชิงประเด็น + เห็นองค์กร + เห็นความต้องการ + หนุนสิ่งที่ขาดด้วยงานข้อมูลเชิงวิชาการ

📋 ข้อเสนอต่อจังหวัด
  • เปิดช่องให้มหาวิทยาลัยและภาคประชาสังคมสามารถขอรับการสนับสนุนงบจังหวัดได้โดยตรง
  • บรรจุ “วงวิชาการเพื่อสังคม” เป็นกลไกสนับสนุนแผนพัฒนาจังหวัด
  • Matching งานวิชาการกับประเด็นปัญหาของชุมชนอย่างเป็นระบบ
  • สนับสนุนโมเดล Sandbox ในการทดลองแนวทางใหม่ระดับพื้นที่
🔬 ข้อเสนอต่อมหาวิทยาลัย
  • แต่ละสถาบันการศึกษารับผิดชอบประเด็นตามวงวิชาการเฉพาะกลุ่ม 8 ด้าน
  • เชื่อมงานวิจัยเข้ากับแผนยุทธศาสตร์จังหวัด และขอรับทุนต่อเนื่อง
  • สร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนระหว่างนักวิชาการ ประชาสังคม และหน่วยงานรัฐ
  • พัฒนา “วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้าน” เป็นต้นแบบการเชื่อมวิชาการกับชุมชน
เชียงรายล้านนาแห่งความสุข  ·  ธรรมนูญเชิงประเด็น : ด้านวิชาการเพื่อสังคม  · 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *